Tue February 28, 2017   |   سه شنبه ۱۰ اسفند ۱۳۹۵      صفحه اصلی  |  اخبار و رویدادها  |  پیام ها و اطلاعیه ها  |  مقـالات  |  انتقادات و پیشنهادات  |  ارتباط با ما
     ویژگیهای شهر پایدار

ویژگی های شهر پایدار

همانگونه که در یادداشت قبلی مربوط به چیستی شهر پایدار اشاره شده مباحث مرتبط با موضوع شهر پایدار بسیار گسترده است لیکن قبل از پرداختن به سایر موارد پایداری به نظر میرسد ابتدا ویژگیهای شهر پایدار که مستقیمآ مرتبط با مدیریت شهری مورد بررسی واقع شود .


ویژگی اول: هوای پاک
سلامت اقتصادی شهر پایدار و مناطق اطراف آن وابسته به کیفیت هوای خوب است. اسیدهای حاصله از آلودگی هوا درتخریب ساختارو تآسیسات فلزی، نمای ساختمانها، و سطوح نقاشی شده بسیار تآثیرگذار است. زیبایی ظاهری ساختمانها و تآسیسات شهری علاوه بر تآثیر مستقیم بر روحیه ساکنان شهر درامرگردشگری و همچنین برای جذب گردشگرو حفظ سایر مراکز اشتغال در شهر بسیار مهم است. ایجاد و حفظ شرایط کیفیت هوا ی خوب و برتر کیفیت بالا یی از زندگی و حس کسب و کار خوب را فراهم می کند.
دستیابی به کیفیت خوب هوا،بهداشت عمومی و نشاط اقتصادی در زندیگی امروزی از اهمیت ویژه ای برخوردارد است . همدان به عنوان یک شهر در حال توسعه نیازمند اجرای برخی سیاست های برای حمایت از کیفیت هوا است، در زمینه کیفیت هوا ،هدف مدیریت شهری تنظیم استانداردهایی برای ارائه هوای پاک و سالم به ساکنان و گردشگران ، در محل سکونت، محل کار و اماکن بازی و تفریح است.
همدان بعنوان اولین "پایلوت سبز پایدار" در کشور به سمتی حرکت می کند که آماده شود برای تبدیل شدن به یک مدل از شهرهای جهانی مسئول.در زمینه کیفیت هوای اطراف خود(هم خارج از منزل و در داخل خانه)، هوای سالم این ظرفیت را دارد که بر سلامت انسان، نگرش، بهره وری، و توانایی مردم برای لذت بردن از زندگی خود تآثیر مستقیم بگذارد.. حفظ کیفیت هوا در فضای باز ازآن جنبه که همه اشکال زندگی بر روی آن بستگی دارد و کیفیت هوای داخل ساختمانها و فضاهای بسته نیز وابسته به هوای خارج از منزل است از اهمیتی بالایی برخوردارمی باشد. علاوه بر این، مطالعات اخیر نشان می دهد که بیشترمردم 90 درصد از زندگی خود را در داخل خانه و فضاهای بسته صرف میکنند، در نتیجه در حال حاضرلزوم افزایش آگاهی از اهمیت کیفیت هوای داخل ساختمان نیز احساس میگردد.
همه میدانیم وسایل نقلیه منبع اصلی آلودگی هوا در شهرها هستند و اقدامات باید به سمتی هدایت شود که وابستگی مردم به حمل ونقل عمومی افزایش پیدا کند و به همان میزان از وابستگی به وسایل نقلیه شخصی کاهش یابد.
البته تحقق این منظور ارایه برخی سیاست های تشویقی ازقبیل حمل ونقل عمومی راحت، ارزان و سالم وسازگاربا محیط زیست و قابلیت دسترسی با کمترین زمان پیاده روی ممکن را نیازمند است.هرچند وجود سیستم حمل ونقل یکپارچه در کاهش سفرهای شهری با وسیله شخصی بسیار موثر است لیکن برخی از افراد ممکن است ترجیح دهند که از وسیله شخصی استفاده کنند در این موارد نیز بایستی سیاست های تشویقی برای استفاده از خودروهای کم مصرف ویا هیبریدی صورت پذیرد. خوشبختانه امروزه در ایران نیز استفاده از وسایل حمل ونقل هیبریدی وبرقی مهیا گردیده است. هرچند به دلیل تازگی اینگونه وسایل مقداری هزینه های اولیه آن بالاست و در صورت رونق استفاده از اینگونه وسایل قیمت ها نیز متناسب خواهد شد.
امروزه دنیا به سمتی پیش میرود که حمل نقل عمومی بسیار ارزان ومقرون به صرفه در اختیار عموم باشد و در عوض هزینه استفاده از خودرهای شخصی در سفر های کوتاه مدت درون شهری در سطح بالایی قرارگیرد که ترجیح به استفاد ه از حمل نقل عمومی افزایش پیدا کند. به همین دلیل مردم خودبخود به استفاده از حمل ونقل عمومی هدایت میشوند البته تجویز هرنوع پیشنهاد فراخور فرهنگ هرجامعه ای شکل میگیرد.
علاوه بروسایل نقلیه عوامل دیگری در آلودگی هوا موثر هستند.این منابع آلودگی شامل آلودگی های ناشی از مصارف خانگی ، فعالیت های برخی از مشاغل دودزامانند کارگاههای کوچک، رستورانها در داخل شهرو کارگاه های وکارخانجات اطراف شهرکه فاصله معینی را با اماکن مسکونی رعایت نکرده اند ،میباشند. البته شیوه های ساخت و ساز، تهویه نامناسب ساختمانها نیز در آلودگی هوا سهم قابل توجهی دارند.
اگر چه درصد آلودگی هوا به واسطه پایین بودن منابع آلاینده هوا در شهر همدان بسیار کمتر از سایر شهر های همجوار مانند اراک وقزوین...، است ولی برخی از نقاط شهر در معرض ابتلا به آلودگی وجود دارد. بر اساس مطالعات انجام شده هوای آلوده علاوه بر دارابودن گازهای سمی حاوی ترکیبات آلی و فلزات سنگین نیز می باشد که میتوانند بر روی سلامت انسان بطور مستقیم تاثیر گذار باشند. طبق نظر کارشناسان امر درصد مبتلایان به بیماری های قلبی وتنفسی، انواع سرطانها، بیماری های پوستی در شهر هایی که دچار آلودگی هوا هستند بسیار بالاتر از اماکن پاک میباشد. همچنین آلودگی هوا و تغییرات آب وهوایی نیز بواسطه وجود گاز های گلخانه ای در هوای آلوده با هم ارتباط مستقیم دارند.
بسیاری از عوامل پیچیده ای وجود دارند که با میزان کیفیت هوا (هم در فضای بسته وهم در فضای باز) وابسته هستند .کیفیت هوا در محیط داخلی.با عواملی شامل انتشار انواع بوها، ذرات، ترکیبات آلی فرار (VOCs)، ترکیبات آلی فرار میکروبی (MVOCs) و انواع گازها مانند دی اکسیدکربن ...، منتشره در هوا وابسته است و در محیط بیرونی نیز انتشارهای ناشی از ساخت و ساز، مصالح ساختمانی، فعالیت های تعمیر و نگهداری، تمیز کردن محصولات، محصولات مراقبت شخصی، و تجهیزات (کامپیوتر، دستگاههای کپی، و غیره ارتباط مستقیم دارد.
تحقیقات به طور فزاینده ای نشانده ارتباط بین این عوامل با سلامت انسان و سایر موجودات زنده است .ذرات معلق در هوا ، فرایند VOC، MVOCs و گازهای خطرناک می تواند تاثیر منفی بر سلامت انسان داشته باشد. برخی از این اثرات کوتاه مدت بوده و اثرات بهداشتی آن برگشت پذیر است ، در حالی در برخی از موارد اثرات جدی تر ، طولانی مدت بوده و حتی اثرات بهداشتی آن می تواند عامل تهدید کننده زندگی انسان باشد. مشکلات بهداشتی که ممکن است از کیفیت هوای آلوده در فضاهای بسته بوجود آید بسیار گسترده است مثال هایی از این علائم شامل گلو درد، خستگی، بی حالی، سرگیجه، عدم تمرکز، تحریک دستگاه تنفسی، سردرد، سوزش چشم و دیگر علائم مانند آلرژی را شامل گردد.
کارشناسان معتقدند حساسیت شیمیایی ناشی از آلودگی هوا چندگانه است هرچند برای درک بیشتر حساسیت های متعدد شیمیایی ناشی از آلودگی هوالازم است. گفته میشود که برای برخی از مردم هنگام قرار گرفتن در معرض سطوح پایینی ازانواع مواد شیمیایی می تواند بسیاری از علائم متنوع در بیش از یک سیستم بدن آنها تولید کند.
کیفیت هوا فضا های بسته اماکن مسکونی ، اداری و تجاری تآثیر مستقیم بر روی مباحث اقتصادی،هزینه های ناشی از بهره وری نیروی کار دارد . هنگامی که کیفیت هوادر سطح پایینی قرار داشته باشد تاثیر منفی بر سلامت ساکنان، وجود خواهد داشت. تجربه نشان داده است که مطالبات مرتبط با سیستم مراقبت های بهداشتی ناشی از آلودگی هوا، در نهایت به افزایش هزینه های مراقبت های بهداشتی برای همه (کسبه ، کارمندان وساکنان) داشته است.لذا لازم است دست اندرکاران ساخت وساز به بحث کیفیت هوا در اماکن و فضا های بسته توجه ویژه ای داشته باشند.
در این بخش از پایداری (یعنی همان افزایش کیفیت هوا در فضای بسته وباز)نیازمند آگاهی اجتماعی و تغییر در فرایند های تصمیم گیری است. طراحی مدل برای کیفیت هوای پایدار و اطمینان دهی به مردمی که نگران کیفیت هوا هستند بخشی جدایی ناپذیر از فرایند تصمیم گیری و آگاهی اجتماعی و اتخاذ استراتژهای مرتبط است. تشریح. بخش استراتژی نشان می دهد تغییرات شیوه ها و روش های زندگی ، تصمیم گیری افراد، نهادهای دولتی وشیوه کسب و کار است که تاثیر مثبتی بر کیفیت هوا دارند.
یکی از اصول اساسی حصول موفقیت در این زمینه ، کیفیت اطلاعات موجود پیرامون اقدامات مناسب در حال انجام و در دسترس بودن این اطلاعات برای مخاطبان است. بهبود کیفیت هوای شهر پایدار در محیط های داخلی و خارجی، نیازمند به یک هماهنگ کننده برای نظارت و هماهنگی عوامل موثر بر کیفیت هوا است. اگر چه بسیاری از قوانین ، سیاست ها و شیوه ها برای بهبود کیفیت هوا وجود دارند و به طور موثر در سطح کشور جاری است اما مجریان شهر پایدار میتواند برای اطمینان از اجرای قوانین ، سازو کارلازم را ایجاد کنند. علاوه بر این، ساکنان شهرپایدار باید قانونگذاران و مجریان را تشویق به برخورد با عوامل آلاینده هوا نمایند. در این راستا راهکارهای تشویقی و تنبیهی متخلفی وجود دارد . به طور مثال امکان تصویب برخی عوارض بر روی محصولات صنایع و کارگاه های آلاینده غیر مسئول در زمینه آلودگی هوای محیط ویا حذف یارانه های صنایع آلوده کننده ممکن است. هرچند تنها از طریق همکاری روشن مردم ومسئولین شهرهمدان به یک شهر نمونه از نظر پایداری هوا در کشور و حتی جهان تبدیل خواهد شد.
در این زمینه و ارتباط بخش فرهنگی موضوع به طور مفصل در یادداشت های بعدی بحث خواهد شد.


ویژگی دوم: آب و کیفیت آن
آب به عنوان یکی از مولفه های اساسی حیات نقش بسزایی را در کیفیت زندگی و رشد وبالندگی اقتصادی و اجتماعی جامعه دارد.امروزه نیز با رشد جمعیت ، افزایش شهر نشینی ، لزوم دسترسی به آب آشامیدنی سالم به یکی از اساسی ترین مسائل روز در دنیا تبدیل شده است . آب در تشکیل اجتماعات انسانی نقش و جایگاه ویژه ای دارد به طوری که تمدن های بشری بر محوریت آب تشکیل و تکامل یافته اند. بدین معنی که هرجا آب به اندازه کافی در اختیار بوده است اجتماعات انسانی و زندگی بشر شکل گرفته است. از اینرو اهمیت آب در زندگی بر کسی پوشیده نیست.
لیکن امروزه به دلایل متعدد تقاضا برای مصرف آب افزایش چشمگیری پیدا کرده است از طرفی دسترسی به منابع آب از جوانب مختلف طبیعی و غیر طبیعی مورد تهدید قرار میگیرد. یکی از مواردی که عوامل غیر طبیعی چون گرمایش جهانی بر روی آن تآثیر گذار بوده است ، پدیده خشکسالی است که تمامی منابع آبی کشور اعم از آب های سطحی و آب های زیر زمینی را با خطر جدی کاهش مواجه نموده است .مصرف بی قائده و غیر اقتصادی آب در بخش کشاورزی که هنوز به روشهای سنتی مصرف آب در این حوزه دنبال میگردد و همچنین مصرف بیش از اندازه در بخش خانگی حوزه های آبی را مورد تهدید جدی قرار داده است البته بخش صنعت هم در مصرف آب جایگاهی را برای خود ایجاد کرده است که در جای خود هم از جنبه مصرف وهم از لحاظ ایجاد آلودگی قابل بحث وبررسی است.
موضوع دومی که در مورد آب مورد تآکید واقع میگردد کیفیت آب در دسترس است. منابع آبی از سوی آلاینده های متعدد حاصل از زندگی صنعتی امروزی به طور جدی تحت تآثیر قرار گرفته است به طوری که جمعیت شهری روبه افزایش در شهرها و فاضلاب های حاصل از آن آلاینده هایی که در اثر فعالیت های صنعتی وارد روان آبها و آب های زیر زمینی میشود کیفیت آب را به شدت کاهش داده است . کاهش کیفیت آب هزینه های تصفیه آب را چند برابر نموده و در برخی مواقع آب های آلوده به منبعی برای گسترش انواع بیماری های انگلی و...، تبدیل شده اند. برای کاهش نگرانی های متفاوت در زمینه آب و دسترسی به آب با کیفیت کارشناسان را به سوی سیاست های پایدار برای مدیریت منابع آب هدایت میکند.
هدف سیاست استفاده پایدار ازآب ، ایجاد توازن میان حفاظت محیط زیست و بهداشت عمومی با در نظر گرفتن توانایی تآمین نیازهای نسل آینده است. دیدگاه سنتی آب را بعنوان یک کالای صرفآ رفاهی برای انسان در نظر میگیرد در صورتی که انسان بخشی از کل اکوسیستم را شامل میگردد لذا باید دقت شود در مدیریت آب حیات نسل آینده در خطر نباشد.
برای حفظ حیات در کل حوضه آبی شهر سبز پایدار بایستی تغییر دیدگاه سنتی مدیریت آب به عنوان یک ضرورت به رسمیت شناخته شود. می شناسد زیرا که منافع و حیات انسانی در طولانی مدت نمی تواند از منافع گیاهان و حیوانات دریک حوضه آبی از هم جدا در نظر گرفته شود این دو حیات در ارتباط و تعامل مستقیم با هم دیگر است.
اهداف تعریف شده و مد نظر برای تحقق شهر سبز پایدار در حوزه های آبی فراتر ازوضع موجود است و مدیریت شهری ناگذیر به استفاده مجدد از فاضلاب ها است . بازیافت جزئی یا کامل از جریان کل فاضلاب شهر بایستی به عنوان یک هدف در آینده نچندان دور تعریف شده و در دستور کار قرار گیرد. این هدف دارای لایه های مختلف و مرتبط باهم چون نظارت بر کاهش ورود آلاینده به فاضلاب قبل ازتصفیه آن و در نهایت از بین بردن آلاینده های واردشده در آب در حین تصفیه وهمچنین پس از عملیات تصفیه آب میباشد. در ایم راستا تصفیه فاضلاب نیازمند افزایش کنترل و مدیریت فاضل آب های سطحی است این امر به جلوگیری از آلودگی بیش از اندازه آب منجر شده و میلیون ها لیتر آب های سطحی را از آلودگی بیشتر نجات خواهد داد و در زمان تصفیه نیز هزینه های مربوطه کاهش پیدا خواهد کرد مدیریت صحیح روان آب ها و آب های سطحی و جلوگیری از آلودشدن آن سفره های پاک زیر زمینی را نیز تقویت خواد کرد. تصفیه صحیح و کامل فاضلاب علاوه بر کنترل الودگی ها منبعی برای استفاده مجدد آب در بخش کشاورزی و فضای سبز و حتی استخر های پرورش آبزیان خواهد شد.هرچند شهر همدان به عنوان اولین پایلوت سبز پایدار دارای سیستم منسجم فاضلاب است لیکن به نظر میرسد لازم است تلاشها باسرعت بیشتری برای تکمیل سیستم تصفیه فاضلاب شهر منطبق با استاندارد های مورد وثوق جهانی دنبال گردد. شهر همدان علیرغم قرار گرفتن در دامنه کوه الوند بایستی از منابع غنی آب چه آبهای سطحی و چه آب های زیر زمینی را دارا باشد. اما به دلیل کاهش محسوس نزولات آسمانی در چند سال اخیر ، مصرف و برداشت بی رویه آب سطی و زیر زمینی در بخش کشاورزی ، برداشت از آب های زیر زمینی در بخش نیروگاهی و مصرف بی قائده آب شرب در بخش خانگی ، در برخی مواقع عدم توجه به لزوم تصفیه پساب ها در بخش صنعت ، همدان را دچار معضل کاهش منابع آبی نموده است. هرچند عده ای از کارشناسان متعقدند همدان دارای سفره های آب زیر زمینی فراوان است اما در مقابل قریب به اتفاق متخصصین امر این است که منابع آب زیر زمینی سالهای متمادی طول میکشد که تشکیل گردد لذا برداشت از این منابع جایز نیست.
حال با توجه به عزم جدی مدیریت شهری به تحقق پایداری در همدان لزوم همراهی سایر حوزه های تخصصی و اجرایی با اراده ایجاد شده در بین مسئولین امر به طور هماهنگ طلب مینماید به نظر میرسد برای دردسترس بودن وتحقق سیاست پایداری در حوزه منابه آب بایستی توجه مسئولین به چند نکته متمرکز گردد:
  - تلاش در ایجاد فرهنگ پایداری درحفاظت ، مدیریت و مصرف آب در حوزه های کشاورزی، صنعت و شرب،
  - کنترل و مدیریت صیحیح روان آبها و آب های سطی با در نظر داشتن اصول توسعه پایدار،
  - مدیریت ، کنترل و تصفیه کامل فاضلابها و استفاده از آن در بخش کشاورزی ، صنعت و فضای سبز،
  - تلاش در تغییر شیوه کشاورزی از کشاورزی سنتی به کشاورزی پایدار،
  - تغییر جدی در الگوهای کشت در بخش کشاورزی،
  - ایجاد فرهنگ پایداری در لایه های مختلف جامعه و...،

ویژگی سوم: پسماند و بازیافت
پسماندها یا همان زباله ها به سه گروه عمده تقسیم میشوند. اولین گروه به پسماندهای خانگی معروف هستند . اینگونه پسماندها یا زباله ها حاصل فعالیت های روزانه افراد وخانواده ها در انجام امور روزمره نظیر پخت وپز، تغذیه، فضای سبز منازل ومصارف خانگی و شخصی است که معمولا شامل ضایعات ناشی از میوجات وسبزیجات، خریدهای روزانه ، کاعذ ، مقوا، شیشه و پسمانده غذاها و نان خشک واینگونه اقلام است به نظر کارشناسان اگر اقلامی چون باطری ها ، لامپ ها و برخی از مواد شیمیایی که در منازل در برخی مواقع مورد استفاده قرار میگیرند صرف نظر کنیم ، کم خطر ترین زباله ها یا پسماندها همان پسماندهای خانگی است . گفته میشود در ایران به طور متوسط هرفرد روزانه قریب به 300 تا 500گرم زباله تولید میکند .زباله های خانگی در زمان اولیه تولید بسیار کم خطر تر هستند اما در صورت باقی ماندن منبع تولید انواع گازها و بوهای نامطبوع در نتیجه رشد وگسترش میکروبها وباکتریهای مختلف میشوند به همین دلیل بایستی در اسرع وقت از منازل و اماکن مسکونی خارج وبه طور صحیح مدیریت شوند. امروزه موضوع مدیریت زباله های خانگی به یکی ازپرهزینه ترین و چالش برانگیز ترین موضوعات مدیریت شهری تبدیل شده است. البته دربرخی از کشورها با همکاری مردم وساکنین شهر زباله های به طور صیحیح مدیریت میشود وعلاوه بر اینکه هزینه بر و چالش برانگیز نیستند بلکه به یک نوع منبع درآمد نیز تبدیل شده اند. مثلا مردم درکشورهای حوزه اسکاندیناوی با مدیریت شهری همکاری ویژه دارند به طوریکه زباله ها در مبدآ یعنی همان منزل مسکونی تفکیک میشود در قدم اول زباله های تر (حاصل از پخت وپز) که حاوی مواد آلی بسیار با ارزش و مفید برای طبیعت هستند و البته غیر قابل مصرف برای انسان میباشند در همان ابتدا از سایر زباله ها خشک مثل کاغذ ، شیشه، چوب ...، جدا سازی میگردند .این امر کمک شایانی به مدیریت پسماند را به دنبال خواهد داشت زیرا تفکیک زباله در مبدا ضمن سرعت بخشدیدن به جمع آوری زباله و بازیافت انواع مواد قابل استفاده در حوزه های مختلف مانند تولید کود کمپوست، از ایجاد آلودگی و بوی نامطبوع در سطح شهر و اماکن مسکونی نیز جلوگیری مینماید.
دومین گروه از زباله ها ، زباله های ناشی از ساخت وساز و ایجاد ساختمان های جدید است در ایران متآسفانه اینگونه زباله ها چهره زشتی را به طبیعت زیبا بخشیده اند هرچند شهرداری ها اقدام به شناسایی اماکنی برای تخلیه اینگونه پسماند ها نموده اند لیکن عده ای به دلیل عدم شناخت از عوارض ناشی از آلودگیهای ناشی از تخلیه خاکروبه و نخاله های ساختمانی در اطراف شهرها اقدام به رها سازی آن در نزدیکترین فاصله ممکن هستند. در صورتی با مقداری اطلاع رسانی و فرهنگ سازی در میان مردم و همچنین سرمایه گذاری برای ایجاد سایت های بازیافت نخاله های ساختمانی ضمن کنترل آلودگی وحفظ زیبایی طبیعی اطراف شهرها وروستاها امکان تولید مصالح ساختمانی جدید و قابل استفاده در راه سازی ، محوطه سازی و خیلی دیگر اززمینه های دیگرخواهد شد و علاوه بر آن منابع اولیه طبیعی نیز با بازیافت مواد ساختمانی حفظ خواهد گردید.
گروه سوم از زباله ها به زباله های بیمارستانی معرفند که محصول فعالیت های روزانه بیمارستان ها در امر درمان وسلامت وبهداشت شهر وندان میباشد.اینگونه زباله ها هرگز نباید با سایر زباله ها مخلوط شوند زیرا که این دسته پسماندها در زمره پسماندهای خیلی خظرناک قلمداد میگردند و منبع آلودگی های میکروبی، ویروسی و عفونی هستند. هرچند بخشی از زباله های بیمارستانی مانند مواد پلاستیکی مورد استفاده در تزریقات و سرم ها آن بخشی که با بدن انسان به طور مستقیم مرتبط نبوده است خطرناک نیست لیکن با توجه به حساسیت موضوع بهتر است از مخلوط کردن آنها با سایر زباله ها غیر خطرناک امتناع کرد. درحال حاضرچندین روش برای مدیریت زباله های بیمارستانی به کار گرفته میشود که هرکدام از آنها معایب ومحاسنی دارند . این روشها عبارتند از؛ سوزاندن زباله ها، استریل کردن آنها از طریق روش اتوکلاو، دفن بهداشتی زباله ها، استفاده از مایکرو ویو،ضدعفونی با استفاده از مواد شیمیایی، اما در روش معمول زباله های بیمارستانی بوسیله دستگاه های زباله سوزمخصوص در محل بیمارستان سوخته میشوند در اینجا موضوعی که باید مورد توجه واقع شود کیفیت دستگاه زباله سوز بکار گرفته شده میباشد زیرا که دستگاه های زباله سوز خود میتوانند منبع آلودگی جدیدی برای هوا منطقه مورد استفاده واقع شوند.درمورد معمول دیگر زباله های بیمارستانی در محل های مشخص شده از سوی مدیریت شهری دفن میشوند اما در حال حاضر بهترین شیوه ای که برخی کارشناسان دنبال مینمایند همان بهر گیری از زباله سوزهایی است که گازهای خروجی ناشی از عملیات سوختن زباله در پایین ترین حد ممکن بوده ونتیجه عملیات منجر به تولید انرژی میگردد.هرچند عیب بزرگ این روش بالا بودن هزینه اولیه برای خرید دستگاه زباله سوز مناسب میباشد.
سومین گروه از زباله ها ، پسماندهای صنعتی است. این پسماند ها شامل موادی سمی، شیمیایی به صورت جامد ، مایع و حتی گاز است .این نوع پسماندها خاصیت خورنده گی ،اکسیدکننده ، قابلیت انفجار، سوز آور ، سرطان زا را دارند. البته همه پسماند های صنعتی خطرناک نیستند ولی اکثر آنها این خاصیت را دارا می باشند . لیکن پسماندهای مایع صنعتی نباید وارد فاضلاب های شهری و خانگی گردد بلکه باید به طور ویژه بازیافت ویا مدیریت شود.نوع پسماندهای صنعتی برا اساس نوع صنعت متفاوت است بستگی به این دارد که حاصل از کدام نوع از صنعت(صنایع چوب ، نساجی، چرم سازی،غذایی ،شیمیایی ، فلزی...، )باشد بهرحال بایستی به طور ویژه مورد توجه و کارشناسی لازم قرار گیرد.
دسته چهارم پسماندهای کشاورزی است که حاصل از انواع فعالیت های مربوط به امورکشاورزی و دامپروری نظیر لاشه حیوانات(دام طیورو آبزیان)،فضولات و محصولات فاسد شده تولیدی است.
دسته پنجم پسماندهای ویژه خطرناک مانند سموم ،داروها مواد شیمیایی خاص ...، است . این نوع پسماندها حاوی مواد سمی خطرناک و اکثرآ دارای مواد شیمیایی میباشند و مدیریت ودفع این نوع زباله ها شیوه های تخصصی لازم خود را دارد و نبایستی با پسماندهای معمولی مخلوط شوند.
حال که یک دسته بندی کلی از انواع پسماند ها انجام شد بایستی چند نکته در مورد مدیریت پسماند ها در شهرسبز پایدارمورد توجه واقع شود.نکته اول اینکه همانگونه که در صدر مطلب اشاره شد زباله ها حتی المقدوربایستی تلاش شود در مبدآ تفکیک گردد .نکته دوم پس از جمع آوری پسماندها ضمن تفکیک آنها از هم مواد مختلف موجود بازیافت شده و مابقی آن که قابلیت تبدیل به کود مفید کمپوست را دارند به محل مربوطه هدایت شوند و مابقی زباله های غیر قابل بازیافت بایستی در فرایند خاص سوزانده شده وتبدیل به انرژی گردند. امروزه سیستم هاس بسیار خوب وپیشرفته ای در این زمینه ایجاد شده است که بدون ایجاد هرگونه نگرانی آلودگی هوا و محیط زیست میتوان از آنها بهره جست هرچند هزینه اولیه ایجاد واحداث زباله سوز تبدیل کننده پسماند به انرژی مقداری بالاست ولی در طرول زمان ایجاد این سیستم از هر لحاظ مقرون به صرفه است.
در تحقق این امر همکاری و همیاری شهروندان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. به نظر میرسد وقتی شهروندان از مزایای همکاری خود در امور عمومی آگاه شوند همکاری آنها بسیار تقویت خواهدشد. اگر شهروندان ازمیزان شیرآبه های خطرناکی که روزانه از زباله های خانگی تولید شده وبه اعماق زمین وارد میشود و در نتیجه آبهای زیر زمین وخاک ومحصولات کشاورزی را آلوده نموده و منبعی برای تولید انواع بیماری میگردند ، آگاه شوند ویا از گازهای خطرناکی که از تجمع وتخمیر زباله های تر در هوا وارد میشود ، مطلع گردند، اگر ساکنان شهر پایدار آگاه باشند که هزینه های مدیریت شهر به طور مستقیم از عوارضی که خود پرداخت مینمایند تآمین میشود ، کار ساده تفکیک زباله در مبدآ راحتمآ مورد توجه خواهند داد. این کار نیازمند آموزش ، فرهنگ سازی و اطلاع رسانی است.
اگر شهروندان از میزان زباله روزانه تولیدی محل سکونت خود و هزینه های جمع آوری و دفع آن را در جریان باشند سعی خواهند کرد که در کاهش تولید زباله بکوشند و حداقل از ظروف یکبار مصرف استفاده نکنند یا در هنگام خرید لوازم مورد نیاز واقعی را خریداری نمایند و به دنبال خرید کالای بی کیفیت نباشند. از کیسه های نخی به جای کیسه های پیالستکی استفاده کنند. همانطور که بیان شد، این امر مهم در قدم اول فقط نیازمند همکاری ،هماهنگی و آموزش است و مهمتر از آن عمل به آموخته ها.

ویژگی چهارم : آلودگی صوتی
امروزه با شیوع شهر نشینی آلودگی صوتی بعنوان یکی از مهمترین آلاینده‌های زیست محیطی در ایجاد مشکلات برای مردم در شهرهای بزرگ سهم بسزایی را به خود اختصاص داده است. آلودگی صوتی با فن‌آوری صنعتی ارتباط مستقیم دارد و همزمان با رشد و ارتقاء تکنولوژی، مشکل صدا نیز ابعاد گسترده‌تری یافته است. امروزه این نوع از آلودگی در اکثریت کشورهای صنعتی بعنوان یکی از مهمترین موضوعات زیست‌محیطی در مدیریت کلانشهرها، معماری داخلی مراکز بهداشتی درمانی، آموزشی و تحقیقاتی، مسکونی و تجاری و همینطور طراحی ماشین¬آلات صنعتی مورد نیاز برای استفاده در شهر ها مورد توجه قرار میگیرد. تحقیقات انجام شده نشان از تآثیر آلودگیهای صدا ناشی از زندگی ماشینی برحیات انسان دارد. این نوع آلودگی منجر به ایجاد عوارض روحی شهروندان در شهرها شده است . عوارض ناشی از سر و صدای خودروها در مقایسه با انواع دیگر، بسیار زیان¬بارتر است.
به طور کلی منابع مولد آلودگی‌های صوتی، به دو دسته‌ ثابت و متحرک تقسیم می‌شوند؛ که از جمله منابع ثابت می‌توان به سیستم‌های خنک ‌کننده، نیروگاه‌های حرارتی، صنایع گوناگون، ساختمان‌های در دست احداث و مراکز تجاری و عمومی اشاره کرد و از جمله منابع متحرک، می‌توان انواع وسایل حمل و نقل زمینی، هوایی و دریایی را نام برد.
متخصصین امر اعتقاد دارند آلودگی صدا اثرات سوء متعددی را بر سلامتیانسان به دنبال دارد گفته می شود قرار گرفتن درمعرض مداوم سر و صدا باعث اختلال در سیستم شنوایی و حتی در برخی مواقع باعث از دست رفتن قدرت شنوایی میگردد. برخی از کارشناسان معتقدند سر وصدای بیش از اندازه باعث افزایش فشار خون و به دنبال آن ناراحتی های قلب و عروق را موجب خواهدشد افزایش استرس، اضطراب، سردرد، خستگی، زخم معده، سرگیجه، انقباضات عضلانی، اختلال در سیستم گوارش، افزایش کلسترول و تعداد گلبولهای سفید خون، افزایش سرعت تنفس، دل درد، تغییر در عملکرد طبیعی غدد درونریز، سوزش سردل (ترش کردن) از دیگر عوارض سروصدا میباشند.
در دوران بارداری بارداری از آنجاییکه جنین قادر به شنیدن صدا میباشد سر و صدا باعث تولد زودرس نوزادان ،کاهش وزن و نقص عضو آنها میگردد محتوای سروصدا، تداخل در فعالیت (مثل خواب) و عدم توانایی در کنترل منبع صدای نابهنجار در آزار دهندگی سر و صدا تاثیر دارند.
گذشته از همه این موارد مهمترین معضل اجتماعی که از سر وصدای بیش از اندازه حاصل و تشدید میگردد تحریک رفتارهای ضد اجتماعی، خشونت طلبی، افزایش نرخ حوادث کار، مختل شدن رشد شناختی در کودکان، کاهش فراخنای حافظه، اختلالات روانی، تحریک پذیری، پرخاشگری، کاهش تمرکز، کاهش بازده کاری میباشند.
از آنجاییکه آلودگی های صدای بیش از اندازه موجبات تغییر در رفتارهای تغذیه ای، تولید مثلی و مهاجرت حیوانات را نیز به دنبال خواهد داشت در صورت عدم توجه به این موضوع کاهش زیستگاههای قابل استفاده و نهایتا انقراض برخی گونه های زیستی در شهر ها را موجب خواهد شد.
از اینرو در فاصله بين يك تا دو دهه اخير، در اكثريت كشورهاي جهان توجه خاصي نسبت به مسئله صدا و آلودگي ناشي از آن بوجود آمده كه منجر به تدوين آئين نامه‌ها و اجراء قوانين خاص مقابله وکنترل آلودگي صوتي در آن كشورها شده است. در كشور ما نيز اقداماتي در خصوص برای کنترل و مقابله با اين نوع آلاینده های محیطی آغاز شداست در این زمینه کارشناسان ذیربط معتقدند كه براي دستيابي به شرايط مناسب جهت بررسي و برآورد تاثيرات صدا، توجه به دو استاندارد زیر احساس میگردد:
1. استاندارد زیست محیطی :اين استاندارد حد آستانه مجازي را براي محيط‌هاي مختلف شهري تعيين مي‌نمايد. در صورتيكه هر فردي چه بعنوان عابر و يا بعنوان ساكن در يك منطقه مسكوني و يا بعنوان شاغل در يك منطقه تجاري يا صنعتي تحت آستانه‌هاي مجاز زيست‌محيطي قرار داشته باشد، دچار عوارض سوء صدا نخواهد گرديد.
2. استاندارد انتشار امواج: با استفاده از اين استاندارد، ميزان ترازهاي خروجي منابع ايجاد كننده صدا قابل مقايسه و ارزشيابي مي‌باشد. استانداردهاي زيست‌محيطي لازم است بمنظور آسايش و آرامش انسان تعيين گردد. لذا شفاف نمودن و تعيين استانداردها به نوع رفتار، فرهنگ، آداب و رسوم و بالاخره به ساختار فيزيكي شهرها بستگي خواهد داشت، از اینرو در مشخص نمودن اين نوع استانداردها در كشورهاي مختلف تفاوتهايي وجود دارد.

روشهاي كنترل و كاهش آلودگي صوتي :
جهت كنترل و كاهش آلودگي صوتي روش‌هاي مختلفي وجود دارد كه در زير خلاصه‌اي از آنها ذكر شده است: جهت كنترل آلودگي صوتي بايد سه مرحله مد نظر قرار گيرد:
1- كاهش و كنترل صداي منبع توليد كننده صدا
2- كاهش و كنترل صدا در مسير انتشار صدا
3- كاهش و كنترل صدا در محل دريافت صدا

مرحله اول مربوط به توليد كنندگان وسايل حمل و نقل، خودروسازان و بطور كلي سازندگان تجهيزات مي‌باشند كه بايد قوانين اجرا كردن استاندارد ساخت تجهيزات و اجبار اجراي آن توسط دولت تدوين شود. در مرحله دوم و سوم هم بايد قوانين خاصي در خصوص پيمانكاران ساختماني براي ساختمانهاي كنار منابع سر و صدا تدوين شود. کارشناسان امر برخی راهکارها را برای کنترل و کاهش آلودگی صدا به شرح زیرپیشنهاد مینمایند:
جایگزینی و تبدیل به احسن نمودن خودروهاي فرسوده :
بعلت قديمي و يا فرسوده بودن خودروها صداي توليدي از اجزاي مختلف آنها مثل موتور ، اگزوز و سيستم انتقال نيرو در حد بالايي قرار دارد. به عبارتي چنانچه خودروهاي قديمي با خودروهاي جديد جايگزين گردند علاوه بر كاهش آلودگي هواي منتشره از آنها ميزان صداي توليدي نيز در حد قابل توجهي كاهش مي يابد. استفاده از سدهاي آكوستيكي :
يكي از راههاي مناسب جهت جلوگيري از انتشار صدا به نواحي مجاور خيابانها استفاده از ديواره‌هايي است كه داراي جنس، طول، شكل،ارتفاع و طراحي ويژه مي‌باشند. مصالح مورد استفاده در ساخت و طراحي اين ديواره ها در مقدار كاهش صداي آنها تاثير بسيار زيادي دارد.
جلوگيري از تردد خودروهاي سنگين در خيابانهاي فرعي در شب :
در روز معمولا براي خودروهاي سنگين و كاميونها ممنوعيت تردد در سطح شهر وجود دارد به همين دليل اين وسايط نقليه سنگين مجبور به تردد در شب مي‌شوند و به علل مختلف مانند تعجيل در رسيدن به مقصد و ممنوعيت استفاده از بعضي مسيرها، خيابانهاي فرعي را كه از مناطق مسكوني عبور مي‌كنند بر مي‌‌گزينند و چون در حال حمل بارهاي سنگين هستند آلودگي صوتي بالايي را در اين مناطق ايجاد مي‌كنند. بعلت اينكه مسيرهاي فرعي از مناطق مسكوني عبور مي‌كنند و خيابانهاي اصلي در ميان مناطق تجاري قرار دارند و اين مناطق در شب فعال نيستند، بنابراين در صورتيكه مسيرهاي تردد خودروهاي سنگين در شب از مسيرهاي اصلي صورت گيرد آلودگي صوتي مناطق مسكوني در شب كاهش خواهد يافت.
استفاده از پوشش گياهي :
پوشش گياهي اگر داراي ارتفاع كافي، عرض و تراكم مناسب باشد مي‌تواند صداي ناشي از ترافيك بزرگراهها را كاهش دهد. استفاده از پوشش گياهي علاوه بر كاهش صدا، اثرات رواني مطلوبي نيز در بر دارد و براي ايجاد يك پوشش گياهي نياز به فضاي زياد مي‌باشد.
استفاده از آسفالتهاي متخلخل :
در خصوص تماس سطح تاير با سطح جاده عوامل موثر در ايجاد صدا، شكل آج و نوع لاستيك ماشين، همچنين نوع و قدمت آسفالت مورد استفاده مهم مي‌باشد. هر چه سطح جاده هموارتر و داراي تخلخل بيشتري باشد صداي توليدي كمتر خواهد بود.
عايق بندي ساختمانها :
در حالت كلي مواد جاذب صوتي ميزان تراز صوت را كاهش مي‌دهند و براي ساختمانها مي‌توان از مصالح مناسب جهت جذب صوت دريافتي يا انعكاس آن از سطح ساختمان استفاده كرد. انرژي صوتي در مواد نرم وداراي تخلخل زياد بصورت موثري جذب مي‌شوند در حاليكه براي انعكاس، از مصالح سخت و فشرده استفاده مي‌شود. در خصوص عايق‌بندي ساختمانها مي‌توان از پنجره‌هاي دو جداره كه درزبندي آن بصورت كامل انجام شده است استفاده كرد. ديوارهاي آجري عايق‌هاي صوتي بسيار خوبي هستند ولي در جذب صوتي بسيار فقير مي‌باشند و با تركيب يك مانع با چگالي بالا مي‌توان در كاهش بيشتر سر و صدا در ساختمانها استفاده كرد.
لذا با توجه به عوارض و پیامدهای نامطلوب آلودگی صوتی در محیط های طبیعی، اجتماعی و بویژه انسانی، ضرورت کنترل آن در "شهرسبز پایدار" بطور جدی مطرح می‌گردد.از اینرو مدیریت شهر سبز پایدار با بهره گیری از الگوهای پذیرفته شده جهانی تلاش مجدانه ای را برای رفع معضل آلودگی صدا و رساندن آن در حد مجاز قابل قبول و منطبق با استاندارد های تعریف شده را دنبال خواهد کرد البته موفقیت این امر علاوه بر طرح وبرنامه های لازم نیازمندآموزش عمومی افراد جامعه، به منظور ارتقاء فرهنگ شهری و اجتماعی نیز میباشد.

 
 
 
 
© 2010 - 2017  Hamedan.ir
آمار و اطلاعات کاربران
١١ کاربران آنلاین :
۹,۳۲۵ تعداد بازدید :
   
   
 
سایت های مرتبط
 
 
 
 
 
لینک های مرتبط
شورای اسلامی شهر همدان
شهرداری همدان
معاونت اداری و مالی
معاونت برنامه ریزی و توسعه
 
دسترسی سریع 
اخبار و رویدادها
پیام ها و اطلاعیه ها
 
 
 
 
 
کلیه حقوق مادی و معنوی این پورتال متعلق به شهرداری همدان بوده و هر گونه کپی برداری بدون ذکر منبع غیر مجاز می باشد
طراحی و پشتیبانی : سازمان آمار و فناوری اطلاعات شهرداری همدان